Trong dòng chảy văn hóa của người Việt, Mùng 1 Tết luôn được xem là ngày quan trọng nhất trong năm. Đây không chỉ là thời điểm mở ra một năm mới theo lịch âm, mà còn là ngày khởi đầu cho mọi mong cầu về bình an, may mắn, hòa thuận và đủ đầy. Bởi vậy, từ suy nghĩ đến hành động trong ngày Mùng 1 đều được người Việt gìn giữ cẩn trọng, như một cách gieo những hạt lành đầu tiên cho hành trình 365 ngày sắp tới.
Ý nghĩa của ngày Mùng 1 Tết trong đời sống người Việt
Người xưa quan niệm: “Đầu xuôi thì đuôi lọt”. Ngày Mùng 1 chính là “đầu xuôi” của cả năm. Nếu ngày này trôi qua trong sự nhẹ nhàng, êm ấm, thì những ngày sau đó cũng dễ thuận lợi hơn.
Mùng 1 Tết vì thế không phải là ngày để làm việc lớn, mà là ngày để:
- Giữ lòng an
- Giữ lời nói đẹp
- Giữ không khí gia đình hòa thuận
Đó là lý do vì sao, dù cuộc sống hiện đại có nhiều đổi thay, Mùng 1 Tết vẫn được trân trọng và gìn giữ như một mốc tinh thần đặc biệt trong mỗi gia đình Việt.
Buổi sáng Mùng 1 – Thức dậy cùng sự an yên
Buổi sáng Mùng 1 thường mang một không khí rất riêng. Không còn tiếng chuông báo thức gấp gáp, không còn những lo toan thường nhật. Cả nhà thức dậy trong tâm thế thong thả, gương mặt ai cũng rạng rỡ hơn ngày thường.
Nhiều gia đình giữ thói quen mặc quần áo mới, chỉnh tề, sạch sẽ như một cách thể hiện sự tôn trọng năm mới. Người lớn thường dặn dò con cháu:
- Không nói lời xui xẻo
- Không cáu gắt, to tiếng
- Không buồn bực hay than phiền
Bởi theo quan niệm dân gian, lời nói đầu năm ảnh hưởng đến vận khí cả năm. Nhưng sâu xa hơn, đó cũng là cách để mỗi người tự điều chỉnh cảm xúc, học cách bắt đầu năm mới bằng sự tử tế và tích cực.
Thắp hương gia tiên – Nhắc nhớ cội nguồn
Một nghi thức không thể thiếu trong sáng Mùng 1 là thắp hương gia tiên. Trước bàn thờ ông bà, tổ tiên, con cháu thành tâm báo cáo rằng năm cũ đã qua, năm mới đã đến, cầu mong được phù hộ độ trì.
Khoảnh khắc ấy thường rất yên tĩnh. Không ai nói nhiều, chỉ là sự hiện diện của từng thành viên trong gia đình, đứng cạnh nhau, cùng hướng về cội nguồn. Với nhiều người, đây là giây phút giúp lòng lắng lại, nhắc nhớ rằng dù đi đâu, làm gì, gia đình vẫn là nơi để quay về.
Bữa cơm đầu năm – Gắn kết và đủ đầy
Nếu nói Mùng 1 Tết có một “trái tim”, thì đó chính là bữa cơm đầu năm. Đây không chỉ là một bữa ăn, mà là biểu tượng của sự sum vầy, của mong ước no đủ và ấm êm suốt cả năm.
Mâm cơm Mùng 1 thường không quá cầu kỳ, nhưng luôn đầy đủ hương vị Tết:
- Cơm trắng dẻo thơm
- Thịt kho tàu hoặc thịt kho trứng
- Canh măng hoặc canh khổ qua nhồi thịt
- Dưa món, củ kiệu
- Bánh chưng, bánh tét
Trong đó, nồi cơm trắng luôn giữ một vị trí rất đặc biệt. Cơm dẻo, thơm, hạt gạo lành như lời chúc cho một năm ấm no, bền bỉ và trọn vẹn.
Chính vì ý nghĩa đó, nhiều gia đình ngày nay ưu tiên lựa chọn những dòng gạo thơm chất lượng cao, an tâm sử dụng cho bữa cơm đầu năm. Gạo ST25 Dak Lak của TOMAX Holding là một trong những lựa chọn được nhiều gia đình tin dùng dịp Tết – hạt gạo dẻo vừa, thơm tự nhiên, phù hợp cho những bữa cơm sum họp cần sự chỉn chu nhưng không phô trương.
Sum họp gia đình – Giá trị lớn nhất của ngày Mùng 1
Mùng 1 Tết không phải là ngày của những cuộc vui ồn ào, mà là ngày của gia đình. Con cháu chúc Tết ông bà, cha mẹ; người lớn trao nhau những lời chúc sức khỏe, bình an.
Những phong bao lì xì được trao không chỉ mang ý nghĩa vật chất, mà là lời chúc:
- Học hành tấn tới
- Công việc suôn sẻ
- Cuộc sống đủ đầy
Cả gia đình quây quần, trò chuyện, ôn lại năm cũ, nhắc lại những kỷ niệm đã qua. Có thể chỉ là vài câu chuyện giản dị, nhưng chính những khoảnh khắc ấy làm nên “hồn Tết” – thứ mà không công nghệ hay tiện nghi nào thay thế được.
Những hoạt động quen thuộc trong ngày Mùng 1
Sau bữa cơm đầu năm, các gia đình thường:
- Ở nhà nghỉ ngơi, trò chuyện
- Xem chương trình Tết trên tivi
- Dạo quanh nhà, ngắm hoa mai, hoa đào
- Chuẩn bị trà bánh tiếp khách
Mùng 1 thường hạn chế đi xa hay thăm hỏi quá nhiều nơi. Người Việt quan niệm, ngày đầu năm nên ở yên trong không gian gia đình, giữ nhịp sống chậm rãi, để tinh thần được thư thái.
Những điều kiêng kỵ trong ngày Mùng 1 Tết
Để giữ trọn vận khí đầu năm, nhiều gia đình vẫn giữ những kiêng kỵ truyền thống:
- Không cãi vã, tranh luận
- Không làm rơi vỡ đồ đạc
- Không quét nhà, đổ rác ra ngoài
- Không vay mượn tiền bạc
Những kiêng kỵ này không mang tính mê tín cứng nhắc, mà là cách người xưa dạy con cháu sống chậm, sống cẩn trọng và có ý thức hơn trong ngày đầu năm.
Giữ phong tục xưa trong nhịp sống hiện đại
Ngày nay, cuộc sống bận rộn khiến nhiều gia đình không thể giữ trọn vẹn mọi nghi lễ truyền thống. Tuy nhiên, tinh thần của Mùng 1 Tết vẫn có thể được gìn giữ bằng những điều rất giản dị:
- Một căn nhà sạch sẽ, gọn gàng
- Một gian bếp ấm lửa
- Một bữa cơm ngon, an tâm cho sức khỏe
Không cần mâm cao cỗ đầy, chỉ cần sự chăm chút và tấm lòng. Những bữa cơm nấu từ nguyên liệu lành mạnh, từ hạt gạo ngon như gạo ST25 Dak Lak của TOMAX Holding, không chỉ nuôi dưỡng thể chất mà còn giữ gìn trọn vẹn ý nghĩa sum vầy của ngày đầu năm.
Mùng 1 Tết – Sống chậm để bắt đầu vững vàng
Mùng 1 Tết không phải là ngày để chạy theo kế hoạch hay mục tiêu. Đó là ngày để:
- Sống chậm lại
- Ở bên gia đình
- Nuôi dưỡng tinh thần tích cực
Khi khởi đầu bằng sự an yên, lòng người cũng trở nên nhẹ nhõm hơn. Và từ đó, hành trình của năm mới sẽ được xây dựng trên nền tảng của yêu thương, đủ đầy và bền vững.
