Tối 25-4, tại quảng trường Hùng Vương (tỉnh Cà Mau), sự kiện khai mạc Tuần lễ Khoa học, Công nghệ, Văn hóa, Du lịch và cuộc thi “Gạo ngon Đồng bằng sông Cửu Long” lần thứ I năm 2026 đã chính thức diễn ra trong không khí sôi động, thu hút đông đảo người dân, doanh nghiệp và các đơn vị nghiên cứu tham gia. Đây là một trong những hoạt động quy mô lớn của khu vực, nhằm tôn vinh giá trị nông sản, đặc biệt là hạt gạo – sản phẩm chủ lực của vùng Đồng bằng sông Cửu Long.
Sự kiện quy tụ hàng trăm gian hàng trưng bày, giới thiệu sản phẩm và công nghệ, kết hợp với nhiều hoạt động trải nghiệm, xúc tiến thương mại và kết nối cung – cầu. Không chỉ dừng lại ở việc quảng bá sản phẩm, tuần lễ còn hướng đến mục tiêu thúc đẩy đổi mới sáng tạo, chuyển đổi số và nâng cao giá trị chuỗi sản xuất nông nghiệp trong bối cảnh mới.
Một trong những điểm nhấn nổi bật của chương trình là không gian triển lãm “Chạm công nghệ – mở tương lai”, với hơn 50 gian hàng giới thiệu các giải pháp hiện đại như chính quyền số, đô thị thông minh, nông nghiệp số, dịch vụ số, thiết bị bay không người lái và nhiều nền tảng công nghệ tiên tiến. Khu vực này thu hút sự quan tâm lớn từ khách tham quan, đặc biệt là các doanh nghiệp và nông dân đang tìm kiếm giải pháp nâng cao hiệu quả sản xuất.
Phát biểu tại lễ khai mạc, ông Phạm Văn Thiều – Phó Bí thư Tỉnh ủy, Chủ tịch HĐND tỉnh Cà Mau nhấn mạnh ý nghĩa của sự kiện khi được tổ chức đúng dịp kỷ niệm 51 năm Ngày Giải phóng miền Nam, thống nhất đất nước và Ngày Quốc tế Lao động 1-5. Theo ông, đây không chỉ là hoạt động văn hóa – kinh tế quan trọng mà còn là cơ hội để địa phương khẳng định vai trò và tiềm năng phát triển trong giai đoạn mới.
Ông cũng cho biết, Đồng bằng sông Cửu Long giữ vị trí then chốt trong việc đảm bảo an ninh lương thực quốc gia và đóng góp lớn vào kim ngạch xuất khẩu gạo. Tuy nhiên, khu vực này đang phải đối mặt với nhiều thách thức như biến đổi khí hậu, xâm nhập mặn và yêu cầu ngày càng cao từ thị trường quốc tế. Vì vậy, việc nâng cao giá trị hạt gạo không chỉ dựa vào sản lượng mà cần gắn liền với khoa học công nghệ, đổi mới sáng tạo và chuyển đổi số.
Song song với các hoạt động trưng bày và kết nối sản xuất – tiêu thụ, tuần lễ còn tổ chức nhiều chương trình văn hóa, nghệ thuật và cộng đồng đặc sắc. Có thể kể đến các hội thảo về bảo tồn và phát huy giá trị di sản gắn với phát triển du lịch, chương trình nghệ thuật “Vầng trăng cổ nhạc”, tọa đàm khởi nghiệp, đổi mới sáng tạo, ngày hội việc làm, hội thi “Món ngon từ gạo” cùng nhiều hoạt động ẩm thực phục vụ người dân và du khách.
Trong khuôn khổ sự kiện, cuộc thi “Gạo ngon Đồng bằng sông Cửu Long” lần thứ I năm 2026 được xem là tâm điểm chú ý. Cuộc thi thu hút 28 đơn vị tham gia với 28 mẫu gạo đại diện cho nhiều giống lúa chất lượng cao trong khu vực.
Ban giám khảo tiến hành đánh giá qua hai vòng chấm nghiêm ngặt. Ở vòng đầu tiên, các mẫu gạo được kiểm tra về mặt cảm quan như độ trắng trong, độ bóng, sự đồng đều và tỷ lệ bạc bụng của hạt gạo nguyên liệu. Đây là những tiêu chí quan trọng phản ánh chất lượng ban đầu của sản phẩm.
Đến vòng hai, các mẫu gạo được nấu chín để đánh giá chất lượng cơm với nhiều tiêu chí chi tiết hơn như hương thơm, độ trắng, độ bóng, độ dẻo, độ dai dính, độ tơi, khả năng nở, vị ngọt và độ nguyên hạt sau khi nấu. Quy trình chấm thi được thực hiện khách quan, đảm bảo chọn ra sản phẩm xứng đáng nhất.
Kết quả chung cuộc, giống gạo BL9 được sản xuất theo mô hình lúa tôm tại Cà Mau đã xuất sắc giành giải nhất, trở thành “Gạo ngon nhất Đồng bằng sông Cửu Long” năm 2026.
Giống lúa BL9 là thành quả của quá trình nghiên cứu, lai tạo và chọn lọc trong nhiều năm của Trung tâm Giống Nông nghiệp – Thủy sản Bạc Liêu (nay là Trung tâm Giống Nông nghiệp tỉnh Cà Mau), và đã được công nhận lưu hành từ năm 2023. Đây là giống lúa thích nghi tốt với điều kiện sinh thái đặc thù của vùng ven biển, đặc biệt phù hợp với mô hình canh tác lúa tôm bền vững.
Theo anh Nông Văn Thạch – Chủ tịch Hội đồng quản trị, Giám đốc Hợp tác xã Nông nghiệp tổng hợp Ba Đình (xã Vĩnh Lộc, tỉnh Cà Mau), mẫu gạo BL9 tham gia cuộc thi được sản xuất hoàn toàn theo hướng an toàn, sử dụng phân bón hữu cơ và thuốc bảo vệ thực vật sinh học. Nhờ đó, sản phẩm không chỉ đạt chất lượng cao mà còn đáp ứng xu hướng tiêu dùng xanh, sạch và bền vững.
Chiến thắng của gạo BL9 không chỉ là niềm tự hào của địa phương mà còn là minh chứng cho hiệu quả của mô hình sản xuất nông nghiệp kết hợp giữa truyền thống và công nghệ hiện đại. Đồng thời, đây cũng là tín hiệu tích cực cho thấy hướng đi đúng đắn trong việc phát triển nông nghiệp bền vững tại Đồng bằng sông Cửu Long.
Tuần lễ Khoa học, Công nghệ, Văn hóa và Du lịch tỉnh Cà Mau năm 2026 được tổ chức với mục tiêu quảng bá tiềm năng, thế mạnh của địa phương; thúc đẩy ứng dụng khoa học công nghệ trong sản xuất; tôn vinh giá trị văn hóa; đồng thời nâng tầm thương hiệu gạo và nông sản vùng.
Bên cạnh đó, sự kiện còn đóng vai trò là cầu nối quan trọng, tăng cường sự liên kết giữa các bên trong hệ sinh thái nông nghiệp từ nhà quản lý, nhà khoa học, doanh nghiệp đến người nông dân. Đây chính là nền tảng để xây dựng chuỗi giá trị nông sản bền vững, nâng cao năng lực cạnh tranh và đáp ứng tốt hơn yêu cầu của thị trường trong nước và quốc tế.
Thông qua những hoạt động thiết thực và ý nghĩa, sự kiện không chỉ góp phần lan tỏa hình ảnh nông nghiệp hiện đại, mà còn khẳng định quyết tâm của khu vực Đồng bằng sông Cửu Long trong việc chuyển mình mạnh mẽ, hướng đến một nền nông nghiệp xanh, thông minh và phát triển bền vững trong tương lai.
