Mỗi món cơm ngày Tết hợp với một kiểu gạo khác nhau. Cơm cúng và cơm ăn với thịt kho hợp gạo thơm hạt dài, dẻo vừa như ST25. Cơm chiên cần hạt tơi, ráo như Đài Thơm. Riêng xôi, bánh chưng, bánh tét phải dùng gạo nếp, không dùng gạo tẻ.
Phần lớn bài viết về món Tết chỉ liệt kê nên nấu món gì, ít ai nói món đó nên dùng gạo gì. Trong khi đó, nhiều nhà vẫn dùng một túi gạo cho mọi thứ, rồi thắc mắc vì sao cơm chiên bị bết hay cháo không sánh. Làm gạo lâu năm, chúng tôi thấy chỉ cần chọn đúng gạo cho từng món, mâm cơm Tết đã khác đi rõ rệt. Dưới đây là năm món cơm gần như nhà nào cũng nấu trong mấy ngày Tết.
Chọn gạo theo món: ba thứ cần nhìn
Trước khi đi vào từng món, bạn chỉ cần để ý ba đặc điểm của gạo. Độ dẻo quyết định hạt cơm bám vào nhau hay rời ra. Độ tơi quyết định cơm có ráo khi xào, chiên hay không. Mùi thơm quyết định món ăn có cần mùi gạo nổi bật hay để nhường chỗ cho gia vị.
Món ăn trực tiếp với cơm trắng cần gạo dẻo và thơm. Món phải đảo qua chảo cần gạo tơi hơn. Món nấu với nước dùng cần gạo mềm và thấm. Nắm được ba nguyên tắc này, bạn có thể tự chọn gạo cho cả những món không có trong danh sách dưới đây.
Mâm cơm cúng ông bà: gạo ST25 cho bát cơm đơm đẹp
Từ chiều 29 Tết đến mùng 3, nhiều nhà giữ lệ cúng cơm ông bà mỗi ngày. Bát cơm trên mâm cúng là thứ được nhìn thấy đầu tiên, nên cần hạt dài, trắng, đơm lên tròn đẹp mà không nát.
Gạo ST25 Đắk Lắk đáp ứng tốt yêu cầu này: hạt dài, cơm dẻo vừa và thơm nhẹ. Cơm cúng thường để một lúc mới hạ mâm. ST25 có đặc điểm cơm để nguội vẫn giữ được độ mềm, nên cả nhà vẫn ăn ngon sau khi cúng. Gạo ST25 của Deli Rice được trồng tại Đắk Lắk theo hướng canh tác hữu cơ, xay xát và đóng gói tại nhà máy AKI (Đồng Tháp). Đây là câu chuyện đáng kể khi cả nhà quây quần.
Cơm trắng ăn với thịt kho hột vịt: vẫn là ST25
Với người miền Nam, thịt kho hột vịt gần như là món không thể thiếu trên mâm cơm Tết. Nồi thịt kho thường được nấu từ trước Tết và ăn dần nhiều ngày. Vì vậy, cơm đi kèm cần đủ dẻo để thấm nước kho nhưng không nhão.
Chúng tôi vẫn chọn ST25 cho món này vì một lý do rất thực tế. Ngày Tết ít ai muốn đứng bếp nấu cơm mỗi bữa. Nồi cơm nấu buổi sáng thường được ăn đến chiều. Cơm ST25 ít bị khô cứng khi nguội, nên chan nước thịt kho vẫn ngon mà không cần hâm lại. Lưu ý khi nấu: ST25 cần ít nước hơn gạo thường, nên bạn giảm nước một chút rồi điều chỉnh theo nồi nhà mình.
Cơm chiên từ đồ ăn còn dư: gạo Đài Thơm cho hạt tơi
Đến mùng 3, mùng 4, tủ lạnh nhà nào cũng còn giò chả, lạp xưởng, thịt gà. Cơm chiên là cách gọn gàng để dùng hết những món này. Cơm chiên ngon cần hạt rời, ráo, không dính chảo.
Gạo Đài Thơm hạt thon dài, cơm trắng bóng, dẻo vừa và thơm, hợp với món cần đảo qua chảo. Gạo Đài Thơm của Deli Rice là giống thuần Việt. Mẹo của người bán gạo: nấu cơm từ tối hôm trước, xới tơi, để nguội qua đêm. Cơm đã ráo bớt hơi nước sẽ không bết khi chiên, dù dùng loại gạo nào.
Sau vài bữa đồ chiên, đồ kho, nhiều nhà bắt đầu muốn một món nhẹ nhàng hơn. Đó là lúc nồi cơm gà và nồi cháo xuất hiện.
Gạo nào nấu xôi ngon? Câu trả lời là gạo nếp
Xôi gấc, xôi đậu, bánh chưng, bánh tét đều phải nấu từ gạo nếp, không dùng gạo tẻ như ST25 hay Đài Thơm. Gạo tẻ dù dẻo đến đâu cũng không cho được độ dẻo, độ kết dính đặc trưng của xôi. Nấu xôi bằng gạo tẻ, bạn sẽ được một nồi cơm khô, không phải xôi.
Khi chọn nếp, bạn nên tìm hạt tròn mẩy, trắng đục, đều hạt, ít hạt gãy và có mùi thơm nhẹ. Bạn cũng nên ngâm nếp từ 4–6 tiếng trước khi đồ để xôi chín đều. Nếu đang tìm một loại nếp để chuẩn bị các món ăn ngày Tết, bạn có thể tham khảo Nếp Ngỗng Deli Rice – sản phẩm dự kiến sắp ra mắt trong thời gian tới.
Câu hỏi thường gặp về gạo nấu món Tết
Cơm cúng ngày Tết nên nấu gạo gì?
Cơm cúng nên nấu bằng gạo thơm hạt dài, dẻo vừa, để bát cơm đơm lên tròn đẹp và không nát. Gạo ST25 là lựa chọn phù hợp vì hạt dài, cơm thơm nhẹ. Cơm ST25 để nguội vẫn giữ được độ mềm, nên cả nhà vẫn ăn ngon sau khi hạ mâm cúng.
Gạo nào nấu xôi ngon?
Xôi phải nấu bằng gạo nếp, không dùng gạo tẻ như ST25 hay Đài Thơm. Bạn nên chọn nếp hạt tròn mẩy, trắng đục, đều hạt, ít gãy và có mùi thơm nhẹ. Ngâm nếp khoảng 4–6 tiếng trước khi đồ sẽ giúp xôi chín đều và dẻo hơn.
Nấu cơm chiên nên dùng gạo gì cho hạt tơi?
Cơm chiên hợp với gạo hạt thon dài, dẻo vừa như Đài Thơm. Quan trọng hơn loại gạo là cách nấu: nấu cơm từ hôm trước, xới tơi và để nguội qua đêm. Cơm đã ráo bớt hơi nước sẽ không bị bết khi chiên.
Cơm trắng ngày Tết nên nấu gạo gì?
Cơm trắng ăn với thịt kho, canh khổ qua hay các món mặn ngày Tết hợp với gạo thơm, dẻo vừa như ST25. Ngày Tết nồi cơm thường được ăn nhiều bữa. Gạo giữ được độ mềm khi nguội sẽ giúp bạn đỡ phải nấu lại. Lưu ý nấu ST25 với lượng nước ít hơn gạo thường.
Có nên dùng một loại gạo cho tất cả món ngày Tết không?
Bạn vẫn có thể dùng một loại gạo cho mọi món, nhưng chất lượng mỗi món sẽ không đồng đều. Cách đơn giản là chuẩn bị hai loại: một loại thơm, dẻo cho cơm trắng và cơm cúng, một loại mềm hoặc tơi hơn cho cơm chiên, cơm gà và cháo. Xôi và bánh chưng thì luôn cần thêm gạo nếp.
Một mâm Tết, vài loại gạo
Chọn đúng gạo cho từng món là chi tiết nhỏ nhưng giúp mâm cơm Tết tròn vị hơn. Deli Rice có sẵn ST25 Đắk Lắk và Đài Thơm để bạn chuẩn bị đủ cho cả mấy ngày Tết. Xem các dòng gạo Deli Rice tại đây →
