Lượng gạo cần mua cho Tết được tính bằng công thức: số người × số ngày × khoảng 0,2 kg, cộng thêm 10–20% cho khách và mâm cúng. Một gia đình 4 người nghỉ Tết 7–10 ngày thường cần khoảng 6,5–9 kg gạo. Mức 0,2 kg/người/ngày dựa trên số liệu thống kê: mỗi người Việt tiêu thụ trung bình 6,5 kg gạo mỗi tháng (năm 2024).
Có gia đình mua thiếu gạo, đến giữa kỳ nghỉ Tết mới nhận ra cần thêm. Ngược lại, cũng có nhà mua một bao lớn nhưng sau Tết vẫn còn khá nhiều. Cả hai tình huống đều có thể hạn chế nếu tính trước lượng gạo cần dùng dựa trên số người và số ngày nấu ăn tại nhà.
Mùng 1 Tết Đinh Mùi rơi vào thứ Bảy, ngày 06/02/2027. Vì vậy, nếu gia đình dự định ở nhà trong những ngày nghỉ, đây là thời điểm phù hợp để lên kế hoạch mua gạo.
Người Việt bây giờ ăn ít gạo hơn bạn nghĩ
Theo Khảo sát mức sống dân cư năm 2024 của Tổng cục Thống kê, lượng tiêu dùng gạo và lương thực quy gạo bình quân đạt 6,5 kg/người/tháng. Mức tiêu dùng này đã giảm so với 6,9 kg năm 2022 và 7,6 kg năm 2020. Đây là số liệu bình quân để tham khảo, bởi nhu cầu thực tế còn phụ thuộc vào thói quen ăn uống và sinh hoạt của từng gia đình.
Điều này có nghĩa gì khi đi mua gạo Tết? Nhiều gia đình vẫn mua theo thói quen của bố mẹ mười năm trước, khi bữa cơm còn ăn ba bốn bát. Thực tế bây giờ trên mâm có nhiều thịt, rau, bánh hơn, nên lượng cơm mỗi người đã giảm. Mua theo trí nhớ thường dư.
Từ con số bình quân này, ta có thể dựng một công thức đơn giản cho riêng nhà mình.
Công thức tính lượng gạo cho Tết 2027
Chia 6,5 kg cho 30 ngày, mỗi người ăn khoảng 0,2kg gạo sống mỗi ngày. Đó là mức nền. Nhà ở thành phố, ít ăn cơm có thể hạ xuống 0,18 kg. Nhà ở quê hoặc có thanh niên ăn khỏe có thể nâng lên 0,25 kg.
Công thức đầy đủ là: lượng gạo (kg) = số người × số ngày × mức ăn mỗi ngày × 1,15. Hệ số 1,15 là phần dự phòng cho khách đến chơi, mâm cơm cúng và những nồi cơm nấu dư ngày Tết. Nhà hay đón họ hàng ở lại có thể nâng hệ số lên 1,2–1,3. Đây là con số ước tính, không phải kết quả từ Khảo sát mức sống dân cư.
Bảng dưới đây là kết quả đã tính sẵn với mức 0,2kg/người/ngày và hệ số 1,15, làm tròn để dễ chọn túi gạo.
| Số người trong nhà | Nghỉ 7 ngày | Nghỉ 10 ngày |
| 2 người | khoảng 3 kg | khoảng 5 kg |
| 4 người | khoảng 6,5kg | khoảng 9 kg |
| 6 người | khoảng 10 kg | khoảng 14 kg |
Nếu nhà bạn có số người hoặc số ngày khác, công cụ tính nhanh dưới đây sẽ cho ra con số sát hơn.
[CHÈN CÔNG CỤ TÍNH LƯỢNG GẠO — mã HTML ở cuối Phần 1]
Tuy vậy, công thức chỉ là điểm xuất phát. Ngày Tết có vài đặc thù khiến con số thực tế lệch đi một chút.
Ngày Tết ăn cơm ít hơn nhưng nồi cơm lại to hơn
Mấy ngày Tết, bánh chưng, bánh tét, giò chả chiếm chỗ của bát cơm. Nhiều bữa sáng và bữa xế gần như không đụng đến gạo. Vì vậy lượng cơm mỗi người ăn thường thấp hơn ngày thường.
Nhưng số người ngồi quanh mâm lại tăng. Con cháu về quê, khách đến chúc Tết ở lại ăn cơm, mâm cúng ông bà mỗi ngày đều cần một bát cơm đơm đầy. Theo những gì chúng tôi ghi nhận từ các gia đình đặt gạo mùa Tết, hai yếu tố này gần như bù trừ nhau. Đó là lý do hệ số 1,15 cho ra con số khá sát với thực tế.
Có một ngoại lệ đáng để ý. Gia đình đi du lịch hoặc về quê ăn Tết vài ngày chỉ cần tính số ngày thực sự nấu ăn ở nhà. Nghe hiển nhiên, nhưng đây là lỗi tính dư phổ biến nhất.
Biết cần bao nhiêu rồi, câu hỏi tiếp theo là mua một lần hay chia làm hai đợt.
Mua một lần hay chia hai đợt?
Chúng tôi khuyên mua đủ dùng đến khoảng mùng 5, mùng 6, thay vì trữ cho cả tháng Giêng. Gạo thơm giữ hương tốt nhất trong khoảng thời gian đầu sau xay xát. Mua quá nhiều để đó lâu, đến lúc ăn hết túi thì cơm đã kém thơm hơn lúc mới mở bao. Hạn sử dụng của gạo Deli Rice là 12 tháng kể từ NSX.
Thời điểm đặt hàng cũng quan trọng. Giao thừa năm nay là ngày 29 Tết (05/02/2027), vì tháng Chạp không có ngày 30. Nhiều nhà quen tính “còn ngày 30 để mua nốt” sẽ bị hụt mất một ngày. Các đơn vị vận chuyển thường tạm nghỉ vài ngày quanh Tết, nên bạn nên đặt gạo trước sớm để Deli Rice kịp giao trước Tết.
Khi gạo về, bạn để nơi khô ráo, thoáng mát, tránh ánh nắng và tránh đặt sát bếp. Túi đã mở nên buộc kín miệng hoặc đổ vào thùng gạo có nắp. Ngày Tết nhà đông người ra vào bếp, túi gạo mở hờ rất dễ bị ẩm.
Chọn túi gạo theo con số vừa tính
Khi đã ước tính được lượng gạo cần dùng, bạn có thể lựa chọn quy cách túi phù hợp với số thành viên và nhu cầu của gia đình. Với nhà 2–3 người, có thể chọn túi 1kg hút chân không hoặc túi 2kg nếu không thường xuyên nấu cơm. Nếu gia đình ăn cơm hằng ngày, bạn có thể kết hợp túi 5kg để thuận tiện dự trữ. Nhà 4–5 người có thể cân nhắc 2 túi 5kg để chuẩn bị cho những ngày Tết. Tuy nhiên, nếu gia đình ít nấu cơm hoặc có kế hoạch đi chơi, về quê, hãy điều chỉnh số lượng theo nhu cầu thực tế.
Deli Rice hiện có các quy cách túi 1kg hút chân không, 2kg và 5kg, giúp bạn linh hoạt lựa chọn lượng gạo phù hợp.
Về loại gạo, mỗi dòng Deli Rice có đặc điểm riêng để bạn cân nhắc theo khẩu vị và món ăn. ST25 Đắk Lắk được trồng tại Đắk Lắk theo hướng canh tác hữu cơ, có hạt thon dài, cơm dẻo mềm và hương thơm tinh tế, phù hợp cho những bữa cơm sum họp hoặc mâm cơm cúng. Đài Thơm Deli Rice có hạt to dài, cơm tơi xốp, dẻo vừa, có thể dùng trong nhiều bữa ăn gia đình.
Một mẹo nhỏ: nếu nhà vừa nấu cơm cúng vừa làm cơm chiên, cháo cho những ngày sau, bạn có thể chia lượng gạo thành hai loại thay vì mua một loại cho tất cả.
Câu hỏi thường gặp về lượng gạo mua Tết
Gia đình 4 người ăn Tết cần bao nhiêu kg gạo?
Gia đình 4 người nghỉ Tết 7 ngày thường cần khoảng 6,5kg gạo, nghỉ 10 ngày cần khoảng 9kg. Con số này tính theo mức 0,2kg/người/ngày, cộng thêm khoảng 15% cho khách và mâm cúng. Nhà hay đón họ hàng ở lại có thể cộng thêm 1–2 kg.
Mỗi người ăn bao nhiêu gạo một ngày?
Theo Khảo sát mức sống dân cư năm 2024, mỗi người Việt tiêu thụ trung bình 6,5 kg gạo mỗi tháng, tương đương khoảng 0,2kg gạo sống mỗi ngày. Người ở thành thị ăn ít hơn, khoảng 5,5 kg/tháng, còn ở nông thôn khoảng 7,1kg/tháng.
Nên mua gạo Tết trước bao lâu?
Bạn nên đặt gạo trước Tết ít nhất một tuần, vì các đơn vị vận chuyển thường tạm nghỉ vài ngày quanh Tết. Tết Đinh Mùi 2027 không có ngày 30 Tết: giao thừa rơi vào 29 Tết, tức ngày 05/02/2027. Vì vậy thời gian mua sắm cuối năm ngắn hơn một ngày so với nhiều năm khác.
Có nên mua bao gạo 25kg để trữ Tết không?
Với phần lớn gia đình 3–5 người, bao 25kg là quá nhiều cho kỳ nghỉ Tết. Lượng này có thể dùng đến hai, ba tháng. Gạo để lâu sau khi mở bao dễ giảm mùi thơm và dễ bị ẩm. Bạn nên mua đủ dùng đến khoảng mùng 6 rồi mua tiếp sau Tết.
Gạo mua về trữ Tết bảo quản thế nào?
Bạn để gạo nơi khô ráo, thoáng mát, tránh ánh nắng trực tiếp và không đặt sát bếp nấu. Sau khi mở bao, buộc kín miệng túi hoặc đổ vào thùng gạo có nắp đậy. Ngày Tết bếp đông người ra vào, nên kiểm tra túi gạo đã đóng kín sau mỗi lần lấy.
Tính xong rồi, đặt gạo thôi
Một con số vừa đủ giúp bạn không phải chạy đi mua gạo giữa mùng 3, cũng không phải nhìn bao gạo dư đến tận tháng Ba. Deli Rice có sẵn ST25 Đắk Lắk và Đài Thơm hiện có các quy cách: túi 1kg hút chân không, túi 2kg và túi 5kg cho từng cỡ gia đình. Đặt gạo Tết 2027 tại đây →
